|
 |
|
Economie met een knipoog
Dit artikel beweert dat het winstgevender is om juist minder op winst gericht
te zijn. Doorgeschoten fixatie op de economie werkt ontwrichtend voor de
samenleving wat op den duur ook de economie zelf nekt. Een balans tussen
menselijke en economische belangen is een voorwaarde voor economische duurzaamheid.
Het bedrijfsleven kan beter in plaats van ‘winstdol’, ‘winstzinnig’ worden!
Neoliberalisme heeft in de afgelopen 20 jaar het bedrijfsethos ook in het
ooit zeer sociale Nederland, ingrijpend veranderd. Het Neoliberalisme
kent één enkele doel: de winst. Samenleven is ondergeschikt aan
winstgevendheid. Het economisch criterium viert hoogtij. Techniek, technologie,
exacte wetenschappen, financiën, economie, en dergelijke ‘harde’’ disciplines
hebben het voor het zeggen. Geen wonder dat de samenleving verhardt. Endemol
leegt onze hoofden en McDonalds vult onze magen.
Door de ‘onzichtbare hand’ van de markt worden we geduwd in
de open armen van dwangmatige consumptie, simpel vermaak, hyperindividualisme,
ongebreidelde "schijn"vrijheid, en een teugelloos verlangen naar meer.
Wij maken er dankbaar gebruik van: meer keuze, meer geld, meer goederen,
meer plezier, meer comfort.
Vanzelfsprekend hebben we voor deze consumptieve verworvenheden de prijs
betaalt in menselijke termen. Prestatiedruk, werkstress, arbeidsconflicten,
lichamelijke klachten, asociaal gedrag, psychische problemen en menselijk
onbehagen, is de prijs die menig werknemer noodgedwongen accepteert in
ruil voor materiële welvaart.
Het ergste is dat we de kwaliteit van het bestaan steeds meer aan deze
materiele welvaart meten. Alsof we een Faustiaans verbond hebben
afgesloten waarbij de menselijke dimensie van het bestaan verpand wordt
in ruil voor de volgende lening. Die lening krijgen we om meer te kunnen
consumeren en, misschien nog belangrijker, zodat we steeds harder en docieler
werken.
Ach, wat maakt het ook uit? Er is de-baas-zijn-tijd en er is vrije tijd! Het
punt is dat we meer tijd doorbrengen met onze collega’s dan met onze
familie of vrienden. Het moet dus juist vooral in de baas zijn tijd gebeuren! Maar
wat moet er dan precies gebeuren?
Dat zal ik u vertellen..
De menselijke waarden, (geen zweverige waarden!), moeten aangemoedigd worden
om, ter wille van onze levenskwaliteit, meer balans te brengen in ons
ontwricht (arbeids)bestaan. Om met hoogleraar Harry Kunneman te spreken,
het gaat om de waarden die belangrijker zijn voor onze bestaanskwaliteit
dan consumptie. Zoals ‘ervaringen en vermogens van zorg, emotionele
nabijheid, integriteit, betrokkenheid, moed, inspiratie’ maar ook
deugden en talenten als smaak, schoonheidsgevoel, inlevingsvermogen, weetgierigheid
(in tegenstelling tot banale nieuwsgierigheid), verwondering, creativiteit,
zelfontplooiing, enz.
We zeggen beter te leven dan ooit. We bedoelen eigenlijk: we leven rijker
dan ooit. En onder ‘rijker’ bedoelen we ‘spullen’.
Begrijp mij niet verkeerd: ik wil niet terug naar traditionele beschroomdheid
en evenmin preek ik ascese.
Waar het mij om gaat is dat de moderne werknemers ‘alles’ weten
over cijfertjes, marketinglisten, verkooptechnieken, economische modellen,
chips, omgaan met lastige klanten, en weinig over hoe ze hun werk en
hun collega’s een zinvolle plek in hun leven zouden kunnen geven.
Het economisch nut heeft onze geestelijke horizon ernstig vernauwd. Wat
we leren is in functie van onze economie en heeft bitter weinig met ons
gezamenlijk mens zijn te maken.
Andere mensen zien we niet meer als een bron van vreugde en inspiratie
maar als bevredigers van onze behoeftes. Winstcijfers hebben mensen opgegeten,
het arbeidsproces is een plaats van vervreemding geworden. Het is
vooral een vervreemding van elkaar en van zinvol en plezierig bezig zijn.
Het tij moet keren eer het te laat is. Economie heeft meer baat bij een evenwichtig maatschappelijk
systeem dan bij een orde waarbij de samenleving ondergeschikt is aan de
economie. Als menselijke waarden minstens gelijk worden aan de economische
criteria is het aan het einde van de dag voordeliger voor beide.
Winstdolheid moet plaatsmaken voor winstzinnigheid.
Managementgoeroes hebben ons inmiddels geleerd dat problemen uitdagingen
zijn en mislukkingen onmisbare ervaringen onderweg naar succes. Het werkt
ook andersom, succes kent evengoed keerzijden. Economisch buitengewoon
succesvol zijn is niet alleen maar een zegen. Het creëert een afstand
tussen mensen onderling. Deze afstand zullen we moeten overbruggen eer
iedere Nederlander een eigen zuil vormt. We zullen een manier moeten vinden
om saamhorigheidsbevorderend met elkaar om te gaan en wel zonder
dat het de ouderwetse benauwende groepsbemoeienis tot gevolg
heeft. Niet de winst maar de mens moet het doel van ons handelen
zijn. Economie met een knipoog creëert ruimte voor menselijke
waarden en normen temidden van economische urgenties.
FlirtManagement met haar nadruk op ‘mens zijn’, elkaar echt
ontmoeten, de kunst van het moment, creativiteit, speelsheid, aandacht
voor elkaar, prettig ondeugend zijn, juiste uitstraling hebben, en met
haar hameren op directe communicatie, bezieling, inspiratie, elkaar een
goed gevoel geven, openheid en activiteit, mikt juist daarop waar het nodig
is: onderlinge omgangsvormen.
Als we antwoord vinden op de vraag waarom we met elkaar omgaan zullen
we beter weten hoe we met elkaar best kunnen omgaan. Hier ligt de
taak voor het FlirtManagement: een sfeer creëren waar een communicatieverandering
plaats kan vinden. Een verandering waarbij ‘winstdolheid’ plaats
maakt voor winstzinnigheid’’.
© FlirtManagement (Academia Symposion) |
|
|
|
|
